Bukowina austriacka

Dworzec Ițcani, dziś Suceava Nord

Suczawa, dzielnica Ițcani · Dworce i koleje

przez austriackich przedsiębiorców C. Galla i F. Ronchettiego

Pierwszy dworzec wzniesiony przez Austriaków na Bukowinie i do 1918 roku dworzec graniczny cesarstwa. Jest dwukondygnacyjny, w romantycznym stylu dworców środkowoeuropejskich: prostokątny rzut, sklepienia na łukach ostrych, łamane arkady, blanki i wieżyczki narożne, z neogotyckimi akcentami. Pomyślano go jako wizytówkę Austro-Węgier na granicy z Mołdawią.

Azi Nadal działa jako dworzec, ale budynek niszczeje. Ostatni remont kapitalny był w latach 1974–1975, a w 2010 wiatr zerwał 250 metrów kwadratowych dachu.

Źródła podają różne lata dla linii i dla budynku dworca: 1869 dla oddania do użytku linii Czerniowce–Suczawa, 1871 dla samego budynku.

Dworzec w Radowcach

Radowce, Strada Gării 3 · Dworce i koleje

przez koleje lokalne Bukowiny

Główna linia Czerniowce–Suczawa, otwarta w 1869 roku, ominęła ważne miasta Bukowiny, wśród nich Seret i Radowce. Żeby je podłączyć do sieci, powołano spółki lokalne, a dworzec w Radowcach jest owocem tego etapu.

Azi Pociągi wciąż się tu zatrzymują. W 2001 roku dworzec odnowiono od podstaw, od elewacji po poczekalnię, i wygląda dziś niemal jak w dniu otwarcia. Zabytek, kod SV-II-m-B-05607.

Linia Dărmănești – Câmpulung Moldovenesc

doliną Solonețu i Moldovy · Dworce i koleje

przez spółkę Bukowinaer Lokalbahnen

Cesarz Franciszek Józef udzielił koncesji na kolej lokalną z Dărmănești, wówczas Hatna, do Câmpulung Moldovenesc, wówczas Kimpolung, po zgodzie obu izb Rady Państwa. To ta linia, którą do dziś jedzie pociąg do nas.

Azi W eksploatacji. Kto przyjeżdża pociągiem do Câmpulungu, jedzie trasą wytyczoną w Wiedniu sto czterdzieści lat temu.

Kolejka wąskotorowa Huțulca, Moldovița

Vatra Moldoviței · Dworce i koleje

przez koleje leśne Bukowiny

Kolej wąskotorowa, zbudowana do zwożenia drewna z gór. Dziś jeździ turystycznie, z parowozem na trasie długiej i spalinowozem na krótkiej.

Azi Wciąż jeździ, ale tylko w sezonie i tylko z biletem kupionym wcześniej. Gwizd słychać ze wsi, zanim zobaczysz parowóz.

Dworzec Burdujeni

Suczawa, Strada Nicolae Iorga 7 · Dworce i koleje

przez włoską firmę Ceretti e Tanfani

Uwaga, to druga strona medalu: ten dworzec nie jest austriacki, lecz rumuński. Burdujeni leżało po drugiej stronie granicy, a Królestwo Rumunii wzniosło go w odpowiedzi na Ițcani, żeby jego własny dworzec graniczny nie wypadł gorzej. Plany inspirowano dworcem we Fryburgu, a podmokły grunt wzmocniono dębowymi belkami.

Azi To główny dworzec Suczawy i jeden z najlepiej zachowanych w kraju: elewacja z czerwonej cegły, kowalstwo, sala balowa z oryginalnymi elementami.

Warto zobaczyć je jedna po drugiej: dwa dworce kilka kilometrów od siebie, wzniesione przez dwa państwa, które patrzyły na siebie przez granicę.

Kasyno Zdrojowe, Vatra Dornei

Vatra Dornei, park zdrojowy · Łaźnie i kasyna

przez austriackiego architekta Petera Paula Branga

Pomysł pochodzi z 1873 roku, z raportu doktora Denarowskiego, który domagał się kasyna zdrojowego z salonami konwersacyjnymi, restauracją i kawiarnią. Zbudowano je, gdy burmistrz Vasile Deac pojechał do Wiednia i przekonał cesarza, że uzdrowisko go potrzebuje. Część pieniędzy pochodziła ze zbiórki publicznej, do której dołożył się sam Franciszek Józef, reszta z pożyczki w wiedeńskim banku. W środku były sale gier, sala teatralna, biblioteka, cukiernia i restauracja.

Azi Odrestaurowane w latach 2019–2023, działa jako centrum muzealne i kulturalne. Zabytek o znaczeniu krajowym, kod SV-II-m-A-05670. Godziny i bilety na cazinoul-bailor.ro.

Ratusz w Vatra Dornei

Vatra Dornei, centrum · Łaźnie i kasyna

przez austriacki zarząd uzdrowiska

Należy do fali budów z lat 1896–1898, gdy Vatra Dornei staje się uzdrowiskiem cesarstwa. Jego wieża jest punktem, według którego orientuje się całe centrum.

Azi To wciąż ratusz, sto trzydzieści lat po tym, jak go postawiono. Jego wieża pozostaje zegarem, według którego ustawia się całe miasto.

Źródła Sentinela i Unirea, Hotel Carol

Vatra Dornei · Łaźnie i kasyna

z tej samej kampanii budowlanej

Pawilony źródlane i hotel należą do tego samego zespołu zdrojowego, ułożonego według austriackiej recepty: woda, park, nocleg i rozrywka, wszystko w odległości kilkuset metrów od siebie.

Azi Widzi się je na piechotę, podczas półgodzinnego spaceru po parku. Ludzie do dziś przychodzą do źródła z butelką, jak sto lat temu.

Pałac Administracyjny, Suczawa

Suczawa, Strada Ștefan cel Mare 36 · Pałace i administracja

przez wiedeńskiego architekta Petera Paula Branga (1852–1925)

Wzniesiony za burmistrza Franza Des Loges, w stylu barokowym, z piwnicą, parterem i dwoma piętrami. Wcześniej magistrat mieścił się w gmachu, w którym dziś działa Kolegium Sztuki „Ciprian Porumbescu”. W grudniu 1904 administracja przeniosła się tutaj, a budynek mieścił też policję miejską, kasę oszczędności i muzeum historii.

Azi Od 1990 roku pracują tu prefektura i rada okręgu, budynek robi więc mniej więcej to, do czego go pomyślano. Wyremontowany od fundamentów w 2006; z zewnątrz można go oglądać zawsze.

Ten sam architekt zaprojektował też kasyno w Vatra Dornei: dwa budynki oddalone o 80 kilometrów, tej samej ręki.

Dwór Popoviciów, dziś Muzeum „Ciprian Porumbescu”

wieś Ciprian Porumbescu, dawniej Stupca · Pałace i administracja

przez bojara Manolache Popoviciego

Dwór bojarski wzniesiony pośrodku wsi, o symetrycznych elewacjach i wolnostojącym usytuowaniu, który historycy zaliczają do klasycystycznych tendencji epoki, jako jedno z późnych odczytań palladiańskiej willi wiejskiej. Przez małżeństwo trafił do Dimitrie cavaler de Costin, z bukowińskiej gałęzi rodziny kronikarza Mirona Costina, która otrzymała od Austrii dziedziczny tytuł „ritter von Costin”.

Azi Mieści Muzeum pamięci „Ciprian Porumbescu”, otwarte w listopadzie 1971: dom, w którym żył kompozytor, pozostał domem, tyle że teraz można do niego wejść. Zabytek, kod SV-III-m-B-05678.

Po konfiskacie w okresie komunistycznym budynek był szkołą w latach 1950–1970, a potem jednocześnie szkołą, przedszkolem i muzeum.

Kopalnia soli w Kaczyce

Kaczyka, okręg Suczawa · Sól i przemysł

przez Izbę Nadworną, poprzez komisję pod kierunkiem radcy Thadeusa Peithnera von Lichtenfelsa

Żeby przestać sprowadzać sól z Mołdawii, austriacka administracja zbadała wszystkie źródła solankowe na Bukowinie, a potem otworzyła kopalnię pionowym szybem, tym, który dziś nosi nazwę Ferdynand. Sprowadziła górników z Galicji, z Wieliczki i Bochni, w większości Polaków i rzymskich katolików. Do 1803 roku zjeżdżano w plecionych koszach, pionowo szybem. Sól kuto kilofem, bez materiałów wybuchowych, i dlatego chodniki zachowały się w całości.

Azi Do zwiedzania przez cały rok. Trasa liczy około 500 metrów, a do kaplicy świętej Barbary schodzi się 192 drewnianymi stopniami. Pod ziemią widać też kaplicę prawosławną i słone jezioro, wykopane ręcznie.

Kaplicę świętej Barbary otwarto w 1806 roku z inicjatywy polskiego księdza Jakuba Bogdanowicza i jest pierwszą tego rodzaju w rumuńskiej kopalni soli. Źródła podają dla niej nieco różne głębokości, od 21 do 29 metrów.

Bazylika w Kaczyce

Kaczyka, obok kopalni soli · Sól i przemysł

przez architekta Teodora Talowskiego ze Lwowa

Wzniesiona przez społeczność katolicką skupioną wokół kopalni, z czerwonej cegły prasowanej i ciosanego kamienia, według projektu przysłanego z Galicji. To jedyny budynek neogotycki na całej trasie.

Azi Krajowe sanktuarium maryjne, a od 2000 roku bazylika mniejsza. 15 sierpnia dziedziniec nie mieści ludzi.

Dawny monaster w Solce, zamieniony w browar

Solca, okręg Suczawa · Sól i przemysł

przez administrację austriacką

Po kasacie monasteru budynki stały się magazynem, a potem browarem. Od tego czasu Solca znana jest na całej Bukowinie z piwa i wody mineralnej. To najdziwniejszy skutek reform józefińskich w okolicy: monaster zamieniony w fabrykę.

Azi Mnisi wrócili dopiero w 2000 roku, po dwustu piętnastu latach, w których budynki były czymkolwiek, tylko nie klasztorem.